İdrar
yaparken yanma, akıntı ve kaşıntı
ile seyreden hastalık tablosudur. Akıntı
açık renkli, iltihabidir. üretrit
mikrobik veya mikrobik olmayan nedenlerle
oluşabilir. Mikrobik nedenleri de
Gonokokal üretrit ve Gonokok dışı üretrit
olarak gruba ayırabiliriz:
-
Gonokok dışı üretrit:
Hastalığa neden olan mikroorganizmalar;
chlamydia trachomatis, ureoplasma
urealyticum, trichomonas vaginalis,
herpes simplex virus, mycoplasma
genitalium' dur. Mikroorganizmaların
vucuda girişinden yaklaşık 10-21 gün
sonra hastalık oluşur. Hastalık, ani
bir başlangıç göstermez. Kademe
kademe ilerler. Akıntı az miktarda, açık
renkli ve suludur. idrar yaparken az
miktarda yanma olur.
- Tanı:
- Gram boyama
- Akıntıdan kültür
- Nükleik asit probları
- ELİSA
- DFA
- PCR
- Tedavi:
Etkene yönelik tedavi yapılır. Genelde
tek doz antibiyotik enjeksiyonu
yeterlidir. Viruslar için antiviral ilaçlar
kullanılır.
-
Gonore (Bel Soğukluğu):
Cinsel yolla bulaşan, erkeklerde idrarda
yangı, ve akıntı ile karekterize, kadınlarda
ise genellikle yakınmasız seyreden
mikrobik bir hastalıktır. Etken
Neisseria gonorrhoeae'dir. Etken
mikroorganizma sadece insanlarda hastalığa
yol açar. En sık karşılaşılan
cinsel yolla bulaşan hastalıktır. Kadınlarda
kısırlık ve PİD'in en sık görülen
nedenlerinden biridir. Sıklıkla 15-30
yaş arası erkeklerde görülür. Bulaşmada
ana kaynak mikroorganizmanın bulaştığı
kadınlardır. Mikroorganizma vücuda
bulaştıktan 2-7 gün gibi kısa bir süre
sonra hastalık oluşturur.
Erkeklerde yakınmalar olurken kadınlarda
yakınmasız seyreder. Erkekte idrarda
yangı ve akıntıya neden olur. Akıntı
başlangıçta süte benzer, daha sonra
yeşil renk alır. Bol ve iltihabi bir akıntı
vardır. Kadınlarda adetler arası
kanamalara yol açabilir. alt karın agrısı,
iştahsızlık ve ateş vardır. Hastalıgın
ilerlemesi neticesinde tüm cinsel
organlar tutulabilecegi gibi kısırlıkta
meydana gelebilir. Yaygın hastalıkta sıklıkla
eklem iltihabı, göz iltihabı, deride
iltihabi lezyonlar (içi iltihap dolu
ufak şişlikler) görülür. Nadiren de
anüs ve devamındaki bağırsak kısmında
iltihap yapar.
- Tanı:
- Gram boyama: Penis, serviks, rektum ,
yutaktan alınan materyallerin boyanıp
mikroskopta incelenmesi
- Kültür: Penis, serviks, rektum,
yutaktan alınan materyalin besiyerine
ekilip mikroorganizma'nın çogaltılması.
- Tedavi:
Gonore antibiyotiklerle kolayca ve kısa
sürede tedavi edilebilen bir hastalıktır.
Hastanın eşinin ve beraber oldugu tüm
partnerlerinin de tedavisi gerekir.
b) Genital Ülser -
Adenopati Sendromu
Mikrobik yada mikrobik olmayan nedenlerle genital
bölgede ülserler (yaralar) ortaya çıkabilir.
Mikrobik nedenler:
1- Genital Herpes
2- Sifiliz
3- Lenfogranüloma venereum
4- Donovanozis (granüloma inguinale)
5- Şankroid
Mikrobik olmayan nedenler:
1- Travma
2- Fiks ilaç döküntüsü
3- Kanserler
4- Aftöz ülser
5- Behçet hastalığı
6- Reiter sendrom
Cinsel ilişkiden dakikalar ve saatler
sonra ortaya çıkan lezyonlar travmatik
veya partnerin kullandığı, bölgesel
kullanımı olan kimyasal maddelere bağlıdır.
Mikroorganizma bulaştıktan 1-14 gün
sonra hastalık oluşturuyorsa şankroid
veya genital herpes, 1-3 hafta sonra
hastalık oluşturuyorsa sifiliz, 4-12
haftada hastalık oluşturuyorsa genital
siğiller akla gelmelidir. Yakın zamanda
uzakdoğu Asya ve Afrika'ya seyahat varsa
şankroid veya lenfogranuloma inguinale düşünülmelidir.
Genital herpes ve şankroide ağrı eşlik
eder. Tekrarlayıcı ağrı genital
herpeste olur.
1- Genital Herpes
(Genital uçuk):
Etken mikroorganizma Herpes Simplex Virus
Tip-2'dir. Bulaştıktan 2 gün sonra
hastalık tablosunu oluşturur. Genital
organlar çevresinde vezikül denen içi
su ile dolu toplu iğne başı büyüklüğünde
lezyonlar ve ülser denen yaralar yapar.
Bu yaralardan akıntı olabilir. Genital
bölgedeki bezelerde ağrılı şişliklere
neden olur. Ağrılı seyreden bir hastalık
tablosu vardır. Günümüzün en yaygın
cinsel yolla bulaşan hastalığıdır.
Tedavisinde, bir grup antiviral ilaçlar
ve yöntemler kullanılır.
2- Sifiliz
:
Hastalığa neden olan etken
mikroorganizma treponema pallidum'dur.
Oluşturduğu hastalık tablosu erken
evre ve geç evre sifiliz diye ikiye ayrılır.
Erken sifiliz de kendi arasında 3 gruba
ayrılır :
1- Primer sifiliz
2- Sekonder sifiliz
3- Erken geç evre
sifiliz
Sifilizin ilk ve karekteristik lezyonu şankr'dır.
Şankr deride bir leke şeklinde başlar.
Tedavisiz hastalarda 3-6 hafta içinde
iyileşir. Şankr primer sifilizde görülür.
Sekonder sifilizin en sık görülen
bulgusu deri döküntüleridir. Diğer
yakınma ve bulgular halsizlik, başağrıları,
bogaz ağrısı, ateş, kas ağrıları,
kilo kaybı, yaygın beze şişlikleri ve
condyloma lata'dır. Condyloma lata, anüs
çevresinde görülen yüzeyden kabarık
karnıbahar şeklinde döküntülerdir.
Deri döküntüleri leke tarzında ve
ciltten kabarık, kepeklidir. El ayası
ve ayak tabanı dahil, vücudun her tarafını
tutar. Saçlarda ve kaşların dış
kenarlarında dökülmeler olabilir.
Sifilizin bu evresinin süresi 4 yılı aşmaz.
Serolojik testleri pozitif (müspet) olup
şikayet ve bulgu vermeyen sifilize
latent (sessiz) sifiliz denir.
- Tanı:
- Karanlık saha mikoskopisi: ülser
tabanından kazınan materyal mikroskopta
incelenir.
- Fluoresan antikor testi
- VDRL (venereal disease research
laboratory): sifiliz taramasında kullanılan
bir testtir.
- RPR(rapid plasma reagin): sifiliz
taramasında kullanılan diger bir
testtir.
- FTA-ABS(fluoresanlı treponemal antikor
testi):sifilize özgü bir testtir.
- MHA-TP testi(mikrohemaglutinasyon testi):
sifilize özgüdür.
VDRL ve RPR testleri tedavisiz sifiliz
hastalarının tümünde pozitiftir (müspet).
Tedavinin başarısı da bu 2 test ile
takip edilir. FTA-ABS testi ile MHA-TP
testi yaşam boyu pozitif kalır.
- Tedavi:
Sifiliz tedavisinde antibiyotikler kullanılır.
Sifiliz birçok antibiyotiğe duyarlıdır
ve günümüzde yaygın antibiyotik
kullanımı nedeniyle hastalığın ileri
evrelerine nadiren raslanılmaktadır.
Tedavisi oldukça basit olmasına rağmen
toplum sağlığı açısından önemini
hala yitirmemiştir.
3- Şankroid (yumuşak şankr):
Hastalığı oluşturan etken Hemofilus
Ducreyi dir. Tropikal ve subtropikal bölgelerde
görülme sıklıgında artış olur.
Afrikada en sık genital ülser nedenidir.
Geneleve sık giden erkeklerde görülme
oranı artış gösterir. Etken bulaşımdan
4-5 gün sonra hastalık tablosunu yaratır.
Klasik şankroid lezyonu yumuşak, ağrılı
veya tabanı kırmızı bir halkayla çevrilmiş
yüzeyel ülserli, içi iltihap ile dolu,
küçük bir yaradır. Hastaların %50'sinde
kasık bölgesindeki bezelerde şişlik
meydana gelir.
- Tanı:
- Gram boyama: Ülser tabanından alınan
materyal boyanıp mikroskopta incelenir.
- Labaratuvar tetkikleri
- Fizik muayene
- Tedavi:
Antibiyotik tedavisi uygulanır.
4- Lenfogranüloma Venereum (LGV):
Etken Chlamydia trachomatis'tir. Tropikal
ve subtropikal bölgelerde yaygındır.
Hastalığın 3 evresi vardır.
Evre1: Papül denen içi dolu ufak şişlikler
ve vezikül denen içi su dolu ufak şişlikler
vardır. Akıntı vardır.
Evre2: Bölgesel bezelerde şişlik, ve
hastalık için tipik olan Groove (oluk)
işareti ortaya çıkar. Bezelerin üstündeki
deri parlak kırmızı renktedir. Devamlı
bir akıntı, ateş, bulantı, başağrısı,
eklem ağrısı, kas ağrısı, birden
fazla eklem iltihabı, karaciğer ve
dalak büyümesi olur.
Evre3: Rektumda ağrı, dışkı yaparken
ağrı ve zorluk, kanlı ve iltihabi akıntı
ile karakterize tablo oluşur. Hastaların
%25'inde bu tablo oluşur.
- Tanı:
- Hastalık bulguları
- Frei testi
- Kültür: yaralardan alına materyalıin
besiyerlerine ekilerek etken m.o'nın çogaltılması
işlemidir.
- Mikro-IF testi
- Tedavi:
Antibiyotik tedavisi uygulanır.
5- Granüloma
inguinale (Donovanoz):
Hastalığı yapan etken
Calymmatobacterium granulomatosis' dir.
Tropikal ve subtropikal bölgelerde yaygındır.
Devamlı ve agrısız ülserler vardır.
Ülserlerin kenarı düzensiz, tabanı
pembe veya koyu kırmızıdır. Kasık bölgesindeki
bezelerde şişlik meydana gelir. Şişen
lenf bezleri dışarı veya bitişik
organlara iltihabi bir akıntıyla açılabilir
(rektum, idrar kesesi, vagina).
- Tanı:
- Gram boyama.
- Tedavi: Antibiyotik tedavisi
uygulanır.