EŞCİNSELLERİN AİLELERİ VE YAKINLARI İLK KEZ ANKARA'DA BİRARAYA GELDİ

Gay yakınlarından "coming Out"

"Türkiye Ayıları" grubu, belki de gay'lerin en çok ihtiyaç duyduğu şeyi Ankara'da başlattı... "Bilen Aile" adını verdikleri projenin ilk toplantısında, gay'lerin "coming out" yaptıkları, yani "açıldıkları" aileleri ve yakınlarını biraraya getirdiler. Toplantıda karşılıklı olarak deneyimler paylaşıldı ve tabular birer birer yıkıldı! Medyanın peşinden koştuğu "Ayılar" grubunun bu Özel toplantısında sadece Aktüel vardı.
ONUR BAŞTÜRK

Artık beni bilen bir ailem var... İki - üç hafta önce abime açıldım. Abimin anneme söylemesiyle birlikte artık evde tamamen out'um.... Beni bilenlerin devamlı çoğalacağı bir dönem başladı. Kendimi doğuca anlatmam önemli. Beni engellememeleri, üzülmemeleri için (...) Ancak yine de annemin korkuları var. Düşünceleri yavaşça değişse bile kafasında hep soru işaretleri var ve kendini suçlu hissediyor. Ona neler söylemeliyim, ne kadarını anlatmalıyım, nasıl rahatlatmalıyım derken aklıma bir fikir geldi. Bu maili o yüzden yazıyorum. Fikrim şu: 'Annemi en iyi anlayan annemin konumundaki biridir' düşüncesinden yola çıkarak, arkadaşlarının coming out olduğu (eşcinsel olduğunu açıkladığı) ailelerini ya da heteroseksüei arkadaşlarını, yani eşcinselliği bilmeyen, hatta kabullenmeyenleri biraraya getirip kaynaştırmak, onları eğitmek.'

Gökay'ın gönderdiği bu maille başlamış her şey, Mail'i okuyan Türkiye Ayıları grubundaki diğer gay arkadaşları, onun düşüncelerini kendi aralarında tartışmışlar ve sonuçta "Bilen Aile" projesi ortaya çıkmış. Aslında bu projenin gelişmiş örnekleri Avrupa ve Amerika'da mevcut. "Gay ve Lezbiyenlerin Aileleri" adı altında birçok dernek var. Zaten Türkiye için çok yeni bir proje olan "Bilen Aile"nin uzun vadedeki hedefi, bu tür derneklere kadar uzanacak süreci başlatmak. Harekete geçen Türkiye Ayıları grubu üyeleri, birkaç ay süren hazırlıktan sonra "Bilen Aile"nin ilk toplantısını Ankara'da yaptılar ve toplantıyı izlemek üzere medyadan sadece Aktüel'i aralarına kabul ettiler.

"Gay'ler hep cinsellik mi yaşar?"
Ayılar grubu, herkes rahat etsin diye bu toplantıyı üyelerden birinin evinde gerçekleştirdi. Toplantı öncesi evde hummalı bir çalışma vardı. Konuklar için yapılan pastalar, mercimekli köfteler, mücverlerin hazırlığı sürerken yavaş yavaş eve gay'lerin aileleri ve yakınları gelmeye başladı. İlk gelenlerden biri, aynı zamanda bu projeyi ortaya atan Gökay'ın annesi Aylin Hanım'dı. İlk başlardaki ürkek ve tedirgin hali, "diğerleri" gelmeye başlayınca bir nebze olsun azalmaya başladı. Yine de en zoru "konuşmaktı ve başlangıcı yapan yine oğlu Gökay oldu. Sonra da kendisi: "Gökay'ı ve abisini yalnız büyüttüm. Çok zordu, ama onlara her noktada yardımcı olmaya çalıştım. Gökay'ın durumunu da bu yıl öğrendim.... Benim için çok yeni bir şey. Galiba onun gay olduğuna alışmam için bu dünyayı algılamam ve öğrenmem gerekiyor. Ama bu konuda bilgim yetersizmiş, onu gördüm". Konuşurken Aylin Hanım bir ara gözyaşlarını tutamadı ve ağlamaya başladı. Kimse bir şey diyemedi, sadece gözyaşlarını silmesi için ona peçete verebildi. Aslında bu gözyaşları inceden inceye hissedilen gerilimi "boşaltmak" adına ilaç gibi gelmişti.

GAY'LlK TERCİH DEĞİL!
"İlk kez anneme söylemiştim. Ablama söylemekten çekindim, çünkü o çok daha mantıklı biridir. Ona söylediğim zaman 'Bu senin tercinin' demişti. Bu lafa hep karşı çıkarım, yine karşı çıktım. Çünkü gay'lik bir tercih değildir".

Sonrasında herkes kendini daha rahat ifade etmeye başladı. Cenk'in ablası da onlardan biriydi: "Cenk'in gay oldu ğunu bir yıldır biliyorum. Öğrendikten sonra bu konuda tek çekincem vardı. Gay'lerin hep cinsellik yaşadığını düşünüyordum, uzun süreli beraberlikler yaşadıklarım hiç bilmiyordum." Ablasının hemen ardından bu kez Cenk aldı sözü: "İlk kez anneme söylemiştim. Ablama söylemekten çekindim, çünkü o çok daha mantıklı biridir. Ona söylediğim zaman 'Bu senin tercihin' demişti. Bu lafa hep karsı çıkarım, yine karşı çıktım. Herhangi bir içkiyi içmek tercihimiz olabilir, ama gay'lik bîr tercih değildir. Kendimi bildim bileli erkekleri beğeniyorum. Sadece bunun açığa çıkması uzun sürdü. Evliyken bile, eşimle sevişirken erkekleri düşlüyordum."

Cenk ayrıca, annesine "out" olduktan sonra rahatladığını, ancak onun evine gidip birini "sevgili" olarak tanıtamayacağını söyledi: "Eve götürdüğüm biri için anneme sadece 'arkadaşım' diyebilirim. Zaten annem, eve biriyle geleceğimi söylediğimde hâlâ 'Birlikte yatmayacaksınız değil mi' diye beni uyarıyor! Henüz o fikre alışmış değil."

İki ablası olan Kenan da Cenk'in ablasına kendi "comîng out" hikâyesini anlattı. "Beni daha iyi anlar" dîye düşündüğü ablasına gay olduğunu söylediğinde çok tepki gördüğünü anlatan Kenan, "Tam tersine, beni hiç anlamaz diye düşündüğüm diğer ablam bana çok destek çıktı" dedi ve ekledi: "Dolayısıyla 'coming out' sırasında kimin nasıl tepki vereceğini kestirmek bazen çok güç."

Bu arada hem Cenk'in ablasının hem de Gökay'ın annesinin yanıtını çok merak ettiği bir soru ortaya çıktı: "Baba eksikliğinden dolayı mı gay oldunuz?" Cenk bu soruyu çocukluğundan beri hep kendine sorduğunu anlattı: "Bu yüzden olabilir mi diye ben de düşündüm. Ama pek ilgisi olmadığına karar verdim. Çünkü şimdiye kadar hiç kendimden yaşça büyük biriyle beraber olmak istemedim."

"Beni de gav sanacaklar diye korktum"
Toplantının basından beri konuşmayan Cenk'in heteroseksüel arkadaşı Ümit'in söyledikleri ise, arkadaşının gay olduğunu öğrenen tüm heteroseksüel erkeklerin hissedebileceği şeylerin toplamıydı adeta: "Cenk'le arkadaşız diye, insanlar benim de gay olduğumu düşünebilir sanmıştım. Hatta bir süre bu yüzden onunla görüşmeyi kestim. Sonra Cenk'le konuştum ve bu tutumumdan vazgeçtim. Çünkü Cenk'le arkadaşlık yapmaktan büyük keyif alıyorum. Bugüne kadar bana cinsel olarak da hiç yaklaşmadı". Peki ya böyle bir şey olsaydı? Ümit'in yanıtı netti: "O zaman arkadaşlığımız kesin biterdi. Çünkü ben normalim". Bu "normal" ladına, gay'lerin çoğu şakayla karışık yanıtlar vermeyi ihmal etmedi tabii!

Travestiyle yatan da eşcinsel
Bu arada toplantının yarısında gelen çocuklu çiftin kimin yakını olduğu ilk başta pek anlaşılamadı. Anlaşılınca da bu duruma en çok Gökay'ın annesi şaşırdı. Çünkü gelenler, Ayılar Grubu'ndan Mehmet Ali'nin eski sevgilisi Yavuz ve eşiydi (Onlar fotoğraf çekimine katılmak istemediler). Yavuz, hikâyesini anlatmaya başlayınca bir kez daha gözler dolmaya başladı: "Ben biseksüelinı aslında. Ama yine de aileme söyledim. Çok karşı çıktılar. 'Evlatlıktan reddederiz' dediler. Annem beni ısrarla doktora götürmek İstedi. Onu çok sevdiğim ve kırmak istemediğim için 'Peki' dedim. Doktor beni muayene ettikten sonra 'normal' raporu verdi. Annem büyük ölçüde rahatladı, ama yine de içinde bîr kuşku kaldığına eminim. Eşimle de iki yıldır evliyiz. Ona açılalı tam 1.5 sene oldu.Zaten o da hissettiğini söylüyor. Ben söyleyince çok rahatladım. Üzerimden bir yük kalktı, ilişkimizde hiçbir sorun olmadı, aksine birbirimize olan sevgimiz daha çok katlandı."

Gökay'ın annesi, belki de hayatında ilk kez karşılaştığı bu durum karşısında arka arkaya sorular sordu. Özellikle doktor muayenesi olayım... Bunun üzerine Mehmet Ali gerekli açıklamayı yaptı Gökay'ın annesine: "Ne yazık ki genel kanı, eşcinsel ilişkide aktif olan kişinin eşcinsel olmadığı üzerine kurulu. Sadece pasif olanın eşcinsel olabileceği yanılgısı mevcut. Aynı şekilde travestilerle beraber olan bir sürü erkek var. Onlar da kendilerini eşcinsel saymıyor."

Doğal olarak konu bîrden "travestiler"e, "Her gay bir süre sonra travesti mi olur?" paranoyasına kadar geldi. Murat ve Mehmet Ali "Gay'ler Ula efemine olmak zorunda değil. Bu yüzden biz. Ayılar grubu, doğal olanı savunuyoruz. Erkeğiz, erkek olmaktan mutluyuz, ama erkekleri seviyoruz. Ama kadın olmak isteyen ya da kadınsı görünmekten hoşlanan da var, onlara da saygılıyız" diyerek bu paranoyayı çürütmeye çalıştılar.

Bu arada Cenk hemen atıldı: "Ben de eskiden daha kılsız görünmek isterdim, ama artık göbeğimi bile seviyorum. Sonuçta kadın gibi görünmek zorunda olmadığımı anladım".

Amerikan filmlerinden aşina olduğumuz "grup terapileri"ne benzeyen ve yakında istanbul'da yapılması planlanan gay yakınlarının toplantısında son sözü Mehmet Ali söyledi: "Bizim gay olduğumuzu bilen yakınlarımızın bunu paylaşabileceği başka biri daha yok. Dolayısıyla onlar bizden daha yalnız. Umarım bu toplantıların devamı gelecek ve onlar da kendilerini yalnız hissetmeyecek." 

"BİLEN AİLE" PROJESİ NEYİ AMAÇLIYOR?
- Çocuğu eşcinsel olan anne ve babanın, kendi durumundaki insanlarla biraraya gelmesini sağlamak. Böylece kendisini üzmekten ve suçlu hissetmekten kurtulmasına önayak olmak.
- Eşcinsellerin ne yaptığını, nasıl ortamlarda olduğunu, bir tehlike içinde olmadığını anlatmaya çalışmak.
- Eşcinsellerin farklı olmadığını, toplumun bir parçası olduğunu göstermek.
- Eşcinsel bireyin ailesinden gizlemeye gerek duymadan hayatını kolayca yaşamasını sağlamak.

AMERİKA'DA DERNEĞİ BİLE VAR
Türkiye Ayılarfnın başlattığı "Bilen Aile" projesinin çok daha gelişmiş olanı Amerika'da mevcut. Açılımı "Parents, Families and Friends of Lesbians and Gays" olan PFLAG, bunlardan biri. "www.pflag.org" adresinden yaptıkları çalışmalara ulaşabileceğiniz PFLAG, tıpkı Ankara'daki ilk toplantıda olduğu gibi aileleri ve yakınları biraraya getiriyor. Buradakinden farklı olarak sayıları bir hayli yüksek. Neredeyse her eyalette lokal gruplar var. Ve gay, lezbiyen ya da travesti olan çocuklarına ya da yakınlarına eğitim, sağlık ve yayın konusunda destek veriyorlar.

DOĞAL AYILAR
"Gay'ler illa efemine olmak zorunda değil. Bu yüzden biz, Ayılar grubu, doğal olanı savunuyoruz. Erkeğiz, erkek olmaktan mutluyuz, ama erkekleri seviyoruz. Ama kadın olmak isteyen ya da kadınsı görünmekten hoşlanan da var, onlara da saygılıyız,"

"PROJENİN BABASI" TÜRKİYE AYILARI NASIL ORTAYA ÇIKTI?
"Cool" gay mekânları sevmiyorlar
Beş yıldan beri birarada olan, ancak varlıkları "Kırkpınar Güreşleri'ne gidecekler" şeklindeki haberlerle iki yıl önce somutlaşan "Türkiye Ayıları" grubu, kendilerine neden bu ismi verdiklerini ve "ayı"nın neyi temsil ettiğini şöyle açıklıyorlar: "Ayılar genellikle yüzünde/vücudunda kıl olan, iri yapılı ya da kilolu gay'lerdir. Bir ayıda fiziksel görünüm açısından iri bir vücut yapısı, kilo, vücuttaki ve yüzdeki kıllar ön plandadır. Bu özellikler 'ayı' güzellik anlayışının temelini oluşturur. Ancak zaman içinde farklı fiziksel özelliklerdeki kişilerin de hareket içine katılmasıyla 'ayılık' bir fiziksel görünümden çok yaşam tarzına dönüştü." Birçok gay'in aksine ayılar, "straight" mekânları daha çok seviyor ve buraları tercih ediyor. Kendi deyimleriyle, gay mekanlardaki cool tavırlar pek onlara göre değil. Türkiye Ayıları'nın kurucularından Mehmet Ali, "Bilinen gay dünyasını kendisine ait hissetmediğini" söylüyor. Zaten bu grubu kurmalarının da nedeni buymuş. Hoşlanmadıkları gay mekânlara gitmektense, alternatiflerini yaratmak istemişler. Daha çok internet aracılığıyla tanışan grup üyeleri, kimi zaman kahvehanelere gidip pişti oynuyor kimi zaman da birahanelerde vakit geçiriyorlar. Bovvling oynamayı seven "ayılar"ın da sayısı bir hayli fazla...

Aktüel, 10 Ekim 2002