Toksoplasmoz
Evde ortalıkta aheste aheste dolaşan kedinizin ya da ızgaradaki pirzolanın ya da buzdolabındaki yıkanmamış sebzelerin HIV+ kimseler için tehlike yarattığını biliyor musunuz?
Nedir?
Toksoplasmoz enfekte kedilerin dışkısında bulunan bir tür parazitin yol açtığı bir enfeksiyondur. Bu tür bir ortamda bir şekilde dışkıyla temas etmiş meyva ve sebzelerde
bulunabildiği gibi az pişmiş etten de geçebilir. Çoğu kez belirti göstermez ancak testle anlaşılabilir. Türkiye'de 40 yaşın üzerindeki toplam nüfusun kan sıvısında bulunma oranı %90'dır.
Daha önce toksoplasmoz bulaşmış olan ve bir biçimde bağışıklık sistemi zaafa uğramış kimselerde bakteri harekete geçer. AIDS'li hastalarda beyin ensefalit en yaygın enfeksiyon şeklidir ve merkezi sinir sistemini etkiler. Yeni enfekte olmuş hamile kadınlarda parazitin cenine bulaşma olasılığı vardır. Ciddi şekilde enfeksiyon varsa cenin ana karnında ölür. 400 ila 4000 arası bebek (ABD'de) toksoplasmoz bulaşık olarak doğar. Belirtisi hiç olmayabileceği gibi ciddi nörolojik komplikasyonlar da ortaya çıkabilir.
Belirtiler
Şişkin bezeler veya ateş ile birlikte ortaya çıkar. AIDS hastalarında olduğu gibi parazit yeniden faaliyete geçmişse, daha çok merkezi sinir sisteminde kendini gösterir. Sık rastlanan belirtiler baş ağrısı, ateş, bulantı, kusma, koordinasyon bozukluğu ve nöbettir.
Hamile kadınlar ve bağışıklık zaafı olanlarda teşhis
Vücudunuzda toksoplazmaya karşı antikor ölçen testlerle teşhis edilir.
Nasıl bulaşırr?
Kedi dışkısı, az pişmiş et, meyva ve sebzelerden geçebilir. Ender rastlansa bile kan veya organ nakli yoluyla da geçebilir.
Tedavi
AIDS hastalarında ağızdan tedavi uygulanır. Hamile kadınlar ilk kez enfekte olmuşlarsa hamileliklerini sona erdirme yoluna gidebilirler. Ancak bu tür ilk
karşılaşılan enfeksiyonlar çok azdır. Bağışıklık sistemi normal olan kimselerde tedavi uygulanmaz. Doktorunuz, isterseniz size test uygulayarak durumu tespit edebilir.
Korunma
Eti iyice pişirerek yemek, sebze ve meyvalari yıkadıktan sonra tüketmek basit ancak çok etkili bir yöntemdir. Bahçeyle uğraşıyorsanız ellerinizi temizlemeye özen göstermelisiniz. Kediniz varsa mıntıkasını temizlik eldiveni kullanarak her gün temizlemeniz icap eder, iyice fırçalayarak yıkamayı ihmal etmemelisiniz. Sokak kedilerine karşı özellikle dikkatli olmanız önerilir.
Bağışıklık sistemi zaafiyeti olanların dikkatine
Bağışıklık sistemi normal olan insanlarda toksoplasmoz paraziti hareketsiz ancak hazır vaziyette bulunur. Bağışıklık sisteminiz zayıfladığında harekete geçer. HIV ilaçlarıyla bağışıklık sisteminizi güçlü kılmakla
toksoplasmoza karşı önlem alınmış olur. HIV pozitif kimselerin
kedileriyle ilgili temizliği başkalarının yapması makul olacaktır. Kendileri de eldiven giyerek bu işi yapabilirler. Apartman dışına çıkmayan kedilerin toksoplasmoz taşıyıcısı olmaları ihtimali azdır.
Kuluçka dönemi
Toksoplasmoz kediye geçtikten sonra dışkısında milyonlarca parazit bulunur. Bu parazitlerin insana geçmesi için birkaç gün yeter. Bu nedenle kedinin mıntıkasını her gün temizlemek yerinde bir iştir
ancak kedi apartman dışına çıkmıyorsa pek sorun yok demektir.
